Biografie von Gertrud Brahn-Birnbaum, Hans Kahlenberg und 3 weitere

Hier liggen vier gedenksteentjes voor Hans Kahlenberg (38) en Elsbeth Kahlenberg-Rosenberg (35) met hun jonge dochters Helga (10) en Henriette (7) en een gedenksteentje voor de weduwe Gertrud Brahn-Birnbaum (67). Anderhalf jaar woonden deze Joodse vluchtelingen op dit adres, maar ze waren ook hier niet veilig. Het gezin kwam om het leven op 21 mei 1943 in Sobibor, de weduwe op 5 november 1942 in Auschwitz.

Hans Kahlenberg was fabrikant van lingerie. Hij werd geboren in Wanfried in 1904. Moeder Elsbeth Kahlenberg-Rosenberg werd in 1907 geboren in Essen. Daar trouwden Hans en Elsbeth in mei 1931, hij was toen 26 en zij bijna 25 jaar. In Essen werd de oudste dochter Helga geboren op 27 juli 1932. Daarna zocht het echtpaar zijn toevlucht in Nederland, waarschijnlijk in de hoop dat daar een veiliger toekomst voor hen zou zijn. Dochtertje Henriette werd op 27 oktober 1935 geboren in Hillegersberg.

In februari 1941 kwam het gezin op de Hoge Gouwe 99 wonen. Helga ging, aldus Ies Cohen, op de Turfmarkt naar het Joodsche schooltje achter de sjoel. Misschien nam ze haar jongere zusje daar ook mee naartoe, het was in ieder geval niet ver. De brug voor het huis oversteken, linksaf en rechtsaf en ze was er. Je ziet haar lopen nu je de foto hebt gezien met haar geruite jurkje. Ies Cohen schreef over haar: “Voor zover ik weet hebben alleen mijn zuster en ik en een jongen Beek (zoon van de huisarts dokter Beek) het overleefd. Ik gedenk hier mijn klasgenootjes Helga Kahlenberg, Johnny Beek en Mirjam en Mozes Schenkolewski.”

Eind oktober 1942 moest het gezin naar Westerbork. Een half jaar later volgde hun deportatie met transport 64. In de trein zaten 2511 mensen onder wie 620 kinderen, ook Helga en Henriette. Direct na aankomst in Sobibor op 21 mei 1943 kwamen vader Hans, moeder Elsbeth en hun jonge dochters Helga en Henriette om het leven.

Gertrud Birnbaum werd geboren in 1875 in Schweidwitz; wie haar ouders waren, is onbekend. Ze trouwde met Moritz Brahn in november 1897, hij overleed in mei 1918 in Berlijn.

In 1939 kwam Gertrud als vluchtelinge aan in Nederland. Eerst woonde ze in Rotterdam, vervolgens ging ze naar Gouda. Op 25 februari 1941 kwam ze op het adres Hoge Gouwe 99 wonen. Zij arriveerde hier rond dezelfde tijd als de Kahlenbergs en verbleef hier ook zon anderhalf jaar. Zij moest al in september 1942 naar Westerbork. De 30e kwam ze daar aan, haar deportatie naar Auschwitz volgde op 2 november. Direct na aankomst werd ze daar vermoord op 5 november 1942.