[{"data":1,"prerenderedAt":-1},["ShallowReactive",2],{"place-2839":3,"supporters":63,"nearby-2839":75},{"id":4,"source":5,"title":6,"position":7,"address":10,"text":11,"stones":12,"photos":46,"videos":51,"audioUrl":10,"initiative":52,"municipality":58,"district":10,"credits":60},"2839","guide","Junge ostjüdische Familie",{"lat":8,"lng":9},50.8794618,12.0888616,null,"Am Ende des 1. Weltkrieges waren David und Klara Wernik ein junges Paar. Klara war gerade 18 Jahre alt und David 26. Klara stammte aus Galizien. Da weitere galizische Juden in Gera lebten, werden sie sich hier kennengelernt, möglicherweise auch  nach ostjüdischem Ritus geheiratet haben. Der Gebetsraum der galizischen Juden war ganz in der Nähe. \r\n\r\nDavid arbeitete mit in der Firma seines Bruders. In Gera  wird 1923 Sohn Max geboren, 1929 Tochter Lotte. Doch die Judenfeindlichkeit nimmt zu. Nach 1933 muss die vierköpfige Familie umziehen.\r\n\r\nSie geraten 1938 in die unerwartete Polenaktion. Per Reichsbahn mit 130 anderen Geraern kommen sie nach Bentschen. Dort lagern bereits tausende auf freiem Feld und in Pferdeställen. Die Familie wird für immer getrennt. David  bleibt zunächst bis Sommer 1939 in Bentschen. Er wird nach Auschwitz gebracht und stirbt dort 1942.\r\n\r\nMutter und Kinder gehen nach Galizien zur Verwandtschaft. Doch der Krieg holt sie ein. 1939 wird Galizien zunächst russisch besetzt. Max wird  Soldat der sowjetischen Roten Armee. Er überlebt das Kriegsende und ist nach dem 1. Juli 1945 für kurze Zeit noch einmal als russischer Soldat in Gera. Jetzt ist er 22 Jahre alt. Vergeblich sucht er seine Verwandtschaft. Die Häuser stehen noch, doch es wohnen andere Leute dort. Er setzt sich ab und flieht  in die USA, wo er heiratet und Kinder hat. Heute leben dort  Nachkommen der Familie Wernik, unter anderen noch zwei direkte Enkel von David und Klara Wernik. \r\n\r\nIn Folge des Überfalls der Deutschen Wehrmacht auf die Sowjetunion werden an unbekannten Tagen nach dem 22. Juni 1941 Klara und  Charlotte durch ein Sonderkommando mordet. \r\n\r\nStolperstein gesetzt am 27.11.2019 vor der ersten eigenen Wohnung",[13,22,30,38],{"name":14,"portrait":15,"placeholder":18,"id":19,"firstName":20,"lastName":21,"inscription":10,"sourceUrl":10},"David Wernik",{"url":16,"thumbUrl":17},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Ffb1af6e29adc41331a8884bdb79f3bcf.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Ffb1af6e29adc41331a8884bdb79f3bcf_thumb.jpg","male_adult","5747","David","Wernik",{"name":23,"portrait":24,"placeholder":27,"id":28,"firstName":29,"lastName":21,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Klara Wernik",{"url":25,"thumbUrl":26},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F951061b159e8e6d44c97f6bcd85a9a75.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F951061b159e8e6d44c97f6bcd85a9a75_thumb.jpg","female_adult","5748","Klara",{"name":31,"portrait":32,"placeholder":35,"id":36,"firstName":37,"lastName":21,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Max Wernik",{"url":33,"thumbUrl":34},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Fc6006f3172de341431aa68cc017d4b27.JPG","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Fc6006f3172de341431aa68cc017d4b27_thumb.JPG","male_child","5749","Max",{"name":39,"portrait":40,"placeholder":43,"id":44,"firstName":45,"lastName":21,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Charlotte Wernik",{"url":41,"thumbUrl":42},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Fc57c18ef5f310b1463955c41eb6146e9.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Fc57c18ef5f310b1463955c41eb6146e9_thumb.jpg","female_child","5750","Charlotte",[47],{"url":48,"thumbUrl":49,"width":10,"height":10,"caption":50},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fmedien\u002Ff7be1e0f3d03095ca69b3cfe945dfab6.JPG","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fmedien\u002Ff7be1e0f3d03095ca69b3cfe945dfab6_thumb.JPG","Klara und David Wernik um 1920",[],{"id":53,"name":54,"association":55,"associationUrl":56,"imprint":57},"159","Gera","Stolpersteine Gera","https:\u002F\u002Fstolpersteine-gera.de","Virtuelles Büro \r\nTel. 0365 77375172  und E-Mail info@stolpersteine-gera.de",{"key":59,"name":54},"de-16052000",[61],{"kind":62,"name":55,"url":56,"text":57},"initiative",{"count":64,"anonymous":65,"names":66},15,7,[67,68,69,70,71,72,73,74],"Stefan Christ","Paul Lederer-Déliou","Bernd Sello","David and Anne Rosenfeld","Martin Schreyer","Claudia Körner","Anett Humboldt","Peter Hein",[76,96,145,184,208,225],{"place":77,"distance":95},{"id":78,"source":5,"title":79,"position":80,"stones":83},"2162","Ehepaar Deborah und David Spiegel",{"lat":81,"lng":82},50.8796013,12.0887805,[84,91],{"name":85,"portrait":86,"placeholder":18,"id":89,"firstName":20,"lastName":90,"inscription":10,"sourceUrl":10},"David Spiegel",{"url":87,"thumbUrl":88},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F3f6c31adc86a4134df35dd0b3c0a3ab5.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F3f6c31adc86a4134df35dd0b3c0a3ab5_thumb.jpg","4404","Spiegel",{"name":92,"portrait":10,"placeholder":27,"id":93,"firstName":94,"lastName":90,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Deborah Spiegel","4405","Deborah",17,{"place":97,"distance":144},{"id":98,"source":5,"title":99,"position":100,"stones":103},"2051","Familie Gutwilen",{"lat":101,"lng":102},50.8794652,12.0896681,[104,112,119,126,133,140],{"name":105,"portrait":106,"placeholder":18,"id":109,"firstName":110,"lastName":111,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Abraham Gutwilen",{"url":107,"thumbUrl":108},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F3de60d6913fe19373252bbece2a32154.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F3de60d6913fe19373252bbece2a32154_thumb.jpg","4136","Abraham","Gutwilen",{"name":113,"portrait":114,"placeholder":27,"id":117,"firstName":118,"lastName":111,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Renata Gutwilen",{"url":115,"thumbUrl":116},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F0e0e64d2aad953d69a2281bc0e414689.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F0e0e64d2aad953d69a2281bc0e414689_thumb.jpg","4137","Renata",{"name":120,"portrait":121,"placeholder":35,"id":124,"firstName":125,"lastName":111,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Leo Gutwilen",{"url":122,"thumbUrl":123},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Ff0782e2bcfc4396a0b5d1203d3b9173c.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Ff0782e2bcfc4396a0b5d1203d3b9173c_thumb.jpg","4138","Leo",{"name":127,"portrait":128,"placeholder":35,"id":131,"firstName":132,"lastName":111,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Hermann Gutwilen",{"url":129,"thumbUrl":130},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Fa815583293fdcb4264f285d90f466ce8.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Fa815583293fdcb4264f285d90f466ce8_thumb.jpg","4140","Hermann",{"name":134,"portrait":135,"placeholder":27,"id":138,"firstName":139,"lastName":111,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Helene Gutwilen",{"url":136,"thumbUrl":137},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F3a86070ed4239c9bf46ac0d2b242c6f0.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F3a86070ed4239c9bf46ac0d2b242c6f0_thumb.jpg","4141","Helene",{"name":141,"portrait":10,"placeholder":35,"id":142,"firstName":143,"lastName":111,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Henriette Gutwilen","4144","Henriette",57,{"place":146,"distance":183},{"id":147,"source":5,"title":148,"position":149,"stones":152},"5271","Familie Katz",{"lat":150,"lng":151},50.8798142,12.0901577,[153,158,162,169,176],{"name":154,"portrait":10,"placeholder":18,"id":155,"firstName":156,"lastName":157,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Aron Selig Katz","11284","Aron Selig","Katz",{"name":159,"portrait":10,"placeholder":27,"id":160,"firstName":161,"lastName":157,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Gustl Katz","11285","Gustl",{"name":163,"portrait":164,"placeholder":35,"id":167,"firstName":168,"lastName":157,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Herz Wolff Katz",{"url":165,"thumbUrl":166},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F218b219fba93f76ca354ef175b469731.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F218b219fba93f76ca354ef175b469731_thumb.jpg","11286","Herz Wolff",{"name":170,"portrait":171,"placeholder":35,"id":174,"firstName":175,"lastName":157,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Michel Katz",{"url":172,"thumbUrl":173},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F8ebba7c1ac005e1736e04118b8616305.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F8ebba7c1ac005e1736e04118b8616305_thumb.jpg","11287","Michel",{"name":177,"portrait":178,"placeholder":35,"id":181,"firstName":182,"lastName":157,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Saul Katz",{"url":179,"thumbUrl":180},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Fc7357258e614ec4ed2e28571eec0c468.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002Fc7357258e614ec4ed2e28571eec0c468_thumb.jpg","11288","Saul",99,{"place":185,"distance":207},{"id":186,"source":5,"title":187,"position":188,"stones":191},"2837","Opfer der Polenaktion",{"lat":189,"lng":190},50.8784516,12.0884723,[192,200],{"name":193,"portrait":194,"placeholder":27,"id":197,"firstName":198,"lastName":199,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Paula Sommerfeld",{"url":195,"thumbUrl":196},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F79df03fda03fc33163ac70747edfccd8.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F79df03fda03fc33163ac70747edfccd8_thumb.jpg","5744","Paula","Sommerfeld",{"name":201,"portrait":202,"placeholder":43,"id":205,"firstName":206,"lastName":199,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Ruth Sommerfeld",{"url":203,"thumbUrl":204},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F39e144823a658f414844faaa37e9ad64.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F39e144823a658f414844faaa37e9ad64_thumb.jpg","5745","Ruth",116,{"place":209,"distance":224},{"id":210,"source":5,"title":211,"position":212,"stones":215},"2077","Vater eines Ehrenbürgers",{"lat":213,"lng":214},50.8799393,12.090939,[216],{"name":217,"portrait":218,"placeholder":18,"id":221,"firstName":222,"lastName":223,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Julius Simsohn",{"url":219,"thumbUrl":220},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F62f7956e7bd8a0132ceb6105685137ab.jpg","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F62f7956e7bd8a0132ceb6105685137ab_thumb.jpg","4202","Julius","Simsohn",155,{"place":226,"distance":241},{"id":227,"source":5,"title":228,"position":229,"stones":232},"2052","Schicksal eines Scheidungskindes",{"lat":230,"lng":231},50.8782581,12.0904281,[233],{"name":234,"portrait":235,"placeholder":35,"id":238,"firstName":239,"lastName":240,"inscription":10,"sourceUrl":10},"Egon Barasch",{"url":236,"thumbUrl":237},"https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F70a0ed2204d02f865825b0a0ec82c9bf.JPG","https:\u002F\u002Fstolpersteine-guide.de\u002Fuploads\u002Fportraits\u002F70a0ed2204d02f865825b0a0ec82c9bf_thumb.JPG","4145","Egon","Barasch",173]